Projekt Informacje o projekcie

Strona główna  »  Projekt

Projekt edukacyjny „Ulica Jacka Malczewskiego”

Pomysł projektu zrodził się spontanicznie podczas spotkania (21 stycznia 2010) młodzieży Gdańskiego Gimnazjum „Lingwista” im. Hymnu Narodowego z Panem Prezydentem Miasta Gdańska Pawłem Adamowiczem oraz przedstawicielami samorządu lokalnego odpowiedzialnymi za przygotowanie aplikacji konkursowej „Gdańsk – Europejska Stolica Kultury 2016 – Kandydat” – Dyrektor Biura Prezydenta do spraw Kultury panią Anną Czekanowicz – Drążewska, pani Dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Gdańska Regina Białousów oraz współautorką projektu Gdańsk Europejska Stolica Kultury 2016 panią Aleksandrą Szymańską.

Pomysłodawcą projektu był Prezydent Miasta Gdańsk Paweł Adamowicz.

W trakcie trwania projektu udało się pozyskać do współpracy Urząd Miasta Gdańsk, radnego dzielnicy Siedlce Piotra Dzika, Stowarzyszenie „Nasze Siedlce” oraz Koło Naukowe Wydziału Socjologii Uniwersytetu Gdańskiego „Socjo-kolektiv”.

1. Cele projektu

Uczniowie zdecydowali, że tematem projektu powinno być najbliższe otoczenie szkoły. Podzieliliśmy pracę na trzy grupy problemowe: poznajemy historię miejsca; poznajemy ludzi i ich problemy; aktywnie działamy na rzecz społeczności lokalnej.

Założyliśmy, że najważniejszym celem projektu jest poznanie oczekiwań środowiska lokalnego poznanie problemów swojego otoczenia, ich analiza oraz opracowanie własnego planu rozwiązania wybranego zagadnienia, który ostatecznie zostanie przedłożony lokalnym władzom.

Uczniowie uznali, że najważniejszą częścią projektu ma być działanie. Jednocześnie mieli nadzieję, że w trakcie realizacji projektu nauczą się odpowiedzialności za swoje otoczenie, sprawnej realizacji swoich pomysłów w środowisku lokalnym, pracy w grupie, analizy sytuacji lokalnej i wyboru kluczowych problemów oraz współpracy z władzami lokalnymi i innymi podmiotami.

W trakcie spotkania z panem Prezydentem, inicjatorem projektu, uświadomiliśmy sobie, że lokalne władze mogą i powinny interesować się działaniami swoich obywateli. Sprawiło to także, że zaczęliśmy myśleć o tym jak stawać się bardziej świadomymi obywatelami. Poczuliśmy, że poznając mechanizmy, jakimi rządzi się demokratyczne państwo prawa
w praktyce, czyli na przykład poprzez nawiązanie współpracy z przedstawicielami władz samorządowych czy organizacji pozarządowych pozbędziemy się stereotypowego dzielenia ludzi na MY – społeczeństwo i ONI – politycy, a także razem możemy zdziałać więcej.

2. Zaczynamy działać

2.1 Poznajemy historię i dokumentujemy rzeczywistość

Grupa uczniów profilu humanistycznego rozpoczęła poszukiwania źródeł i materiałów dotyczących miejsca, w którym mieści się szkoła, czyli dzielnicy Siedlce. Jej zadaniem było także sporządzenie dokumentacji fotograficznej szczególnie dotyczącej ulicy Malczewskiego.

Już same XIX wieczne mury dawnej łaźni miejskiej przy ulicy Jacka Malczewskiego, które od 2001 roku są siedzibą Gdańskiego Gimnazjum „Lingwista” zainspirowały uczniów do odkrywania historii tego miejsca. Wędrówka po najbliższym otoczeniu szkoły, wypełnionym tajemniczymi zakątkami i magicznymi przestrzeniami, zaowocowała niebanalnymi fotografiami, z których powstała wystawa – prezentacja multimedialna.

2.2 Poznajemy ludzi i ich problemy

  • Spotkanie z uczniów, mieszkańców z radnym dzielnicy Siedlce
    Uczniowie zaangażowani w realizację projektu uznali, że bezpośrednią formą poznania problemów i trosk społeczności, która tę okolicę zamieszkuje, będzie spotkanie z przedstawicielem władz lokalnych. Zaproszenie uczniów przyjął w dniu 31 maja 2010 roku radny dzielnicy Siedlce pan Piotr Dzik oraz mieszkańcy dzielnicy. Podczas spotkania okazało się, że Siedlce to bardzo zróżnicowana dzielnica pod różnymi względami. Uczniowie przygotowali pytania z różnych dziedzin dotyczące funkcjonowania samorządu lokalnego, pytali jak wygląda praca radnego w praktyce, jak wyglądają sesje rady miasta, jakie sprawy zajmują radnych obecnie i nad czym pracują w komisjach. Interesowało ich również pozyskiwanie funduszy ze środków unijnych i plany zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Siedlce i ulicy J. Malczewskiego.
    Podczas spotkania także mieszkańcy zgłaszali szereg spraw, które wymagają interwencji urzędników. Pan Piotr Dzik, omawiał wraz z mieszkańcami wymienione przez nich kwestie i wskazywał im możliwe sposoby ich rozwiązania. Problemy, jakie zgłaszali mieszkańcy dotyczyły m.in. zagospodarowania przestrzennego ulic i placów, braku skwerów i placów zabaw oraz problem bezpieczeństwa. Nie na wszystkie drażliwe tematy udało się od razu znaleźć rozwiązanie, ale uczniowie przekonali się, że mechanizmy działania samorządu nie są czysto teoretyczne, radni są ludźmi, którzy mają służyć przede wszystkim radą i wsparciem mieszkańcom oraz w ich imieniu działać.

Fot. Marcin Ziółkowski

  • Współpraca ze Stowarzyszeniem „Nasze Siedlce”
    Uczniowie w trakcie trwania projektu nawiązali współpracę z działającą od 2003 roku organizacją pozarządową Stowarzyszeniem „Nasze Siedlce”, której celem nadrzędnym jest integracja lokalnej społeczności, pomoc dzieciom i młodzieży oraz promocja zdrowia. Stowarzyszenie od wielu lat  przygotowuje imprezę plenerową pod hasłem Święto Ulicy Malczewskiego dla dzieci i młodzieży.
    W ramach projektu uczniowie włączyli się aktywnie w przygotowanie czerwcowego Festynu z okazji „Dnia Sąsiada” i pracowali przy jego organizacji jako wolontariusze. Była to nieoceniona wręcz możliwość,  żeby poznać lepiej mieszkańców dzielnicy, w której mieści się ich szkoła. W trakcie festynu uczniowie przeprowadzali także badania ankietowe wśród uczestników.
  • Ankieta
    Dzięki uprzejmości i wsparciu pana prezydenta oraz pracowników Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego uzyskaliśmy pomoc studentów Koła Socjologów w przygotowaniu ankiety na temat potrzeb i warunków życia mieszkańców dzielnicy Siedlce i ich poglądów na temat możliwości ich polepszenia. W ramach współpracy (konsultacje uczniów ze studentami socjologii na Uniwersytecie Gdańskim) uzyskaliśmy wskazówki metodologiczne dotyczące prowadzonych badań (dobór próby, wybór metod i technik, organizacja badań). Dużym wsparciem okazała się pomoc studentów w konstrukcji narzędzi badawczych, czyli kwestionariuszy papierowych do badań ankietowych. Kiedy kwestionariusz został opracowany, uczniowie przystąpili do działania.
    Badaniem objęto łącznie 70 osób – mieszkańców dzielnicy Siedlce, w tym 40 kobiet i 30 mężczyzn, uczniowie zachęcali do wypełniania kwestionariuszy podczas spotkania z radnym dzielnicy oraz podczas Pikniku Rodzinnego zorganizowanego przez Stowarzyszenie „Nasze Siedlce”.

Podsumowanie badania ankietowego.

Poprosiliśmy mieszkańców, którzy wzięli udział w badaniu ankietowym o podanie kilku informacji dodatkowych o nich samych. Dzięki temu dowiedzieliśmy się  kto wziął udział
w przedsięwzięciu.

W badaniu wzięło udział łącznie 70 osób, w tym 40 kobiet i 30 mężczyzn. Prawie 60% spośród nich deklarowało wykształcenie średnie bądź wyższe.

Wykres - Płeć Wykres - Wykształcenie respondentów

Stopa życiowa mieszkańców dzielnicy Siedlce jest zróżnicowana. 37% pytanych określa ją jako przeciętną lub lepszą niż przeciętną. Powyżej przeciętnej zadeklarowało swoją sytuację materialną  33% respondentów. Niestety, aż 30% ankietowanych swoją obecną sytuację materialną ocenia jako poniżej przeciętnej lub gorszą.

Wykres - Stopa życiowa

Na pytanie dotyczące orientacyjnej długości zamieszkiwania w dzielnicy Siedlce odpowiedzi także kształtowały się różnorodnie. Dosyć liczna grupa, ponad 37% respondentów, zamieszkuje dzielnicę od dłuższego czasu, już powyżej 20 lat. Liczną grupę, 20% pytanych, stanowią także mieszkańcy mieszkający tutaj od 10 do 20 lat. Z badania wynika, iż w ostatnim dziesięcioleciu przybyło mieszkańców w dzielnicy, ponieważ aż 43% pytanych zamieszkało tutaj w tym czasie.

Wykres - Długość zamieszkania w dzielnicy (przedziały)

Mieszkańcy dzielnicy Siedlce, którzy uczestniczyli w badaniu ankietowym to w przeważającej części osoby aktywne bardzo młode (33%) i młode (43%), które jak wynika z badania wykazują duże zainteresowanie rozwojem dzielnicy i opowiadają się za różnymi formami inwestycji na tym terenie.

Wykres - Wiek (przedziały)

W dzielnicy Siedlce mieszkańcom mieszka się raczej dobrze i zdecydowanie dobrze nieco ponad połowie respondentów (55%). Ponad 18% badanych nie ma zdania na ten temat, a ponad 25% ankietowanych określa warunki zamieszkiwania w dzielnicy jako zdecydowanie złe i raczej złe.

Wykres - Zadowolenie z zamieszkania

Badanie ujawniło, iż aż prawie połowa pytanych (46%) nie czuje się bezpiecznie w swoim miejscu zamieszkania. Chociaż z drugiej strony 30% uważa, że jest tu bezpiecznie.

Wykres - Poczucie bezpieczeństwa

Na pytania dotyczące kwestii bezpieczeństwa i działań, które mogłyby przyczynić się w największej mierze do jego poprawy, respondenci odpowiadali w sposób wymijający, ich odpowiedzi świadczyć mogą także o braku zdecydowanych pomysłów na rozwiązanie tego problemu.

I tak, chociaż aż prawie połowa pytanych nie czuje się bezpiecznie w dzielnicy, to 60% uznało, że nie ma potrzeby zwiększenia ilości patroli i straży miejskiej na ulicach. Okazało się również, że oświetlenie ulic w dzielnicy jest wystarczające, tak uważa 60% respondentów. Tylko ponad 20% pytanych nie zgadza się z tą opinią.

Wykres - Wzrost ilości patroli Wykres - Oświetlenie

Niemal połowa badanych (47%) uważa, że monitoring w dzielnicy nie wpłynąłby w znaczący sposób na zmianę poczucia bezpieczeństwa mieszkańców. Jednakże aż 36% wskazuje ten czynnik za istotny.

Wykres - Monitoring

Ankietowani mieszkańcy nie zgłaszają potrzeby (to ponad 60% respondentów) większej dostępności dzielnicowego oraz nie widzą korzyści (tu prawie 75% badanych) w stworzeniu straży sąsiedzkiej, być może ze względu na słabą więź społeczności lokalnej.

Wykres - Dostępność dzielnicowego Wykres - Stworzenie straży sąsiedzkiej

Uporządkowanie terenu, w opinii ponad 70% ankietowanych, nie wpłynie również na poprawę bezpieczeństwa w dzielnicy.

Wykres - Uporządkowanie terenu

Na temat infrastruktury dzielnicy Siedlce mieszkańcy mają zdania podzielone. Nieco ponad jedna trzecia mieszkańców jest zdecydowanie zadowolona ze stanu sytuacji komunikacyjnej, mieszkaniowej i usługowej dzielnicy. Z kolei podobna liczba respondentów wyraża swoje niezadowolenie z dotychczasowej infrastruktury, a 21% mieszkańców nie ma na ten temat zdania. Podobna ilość respondentów 7 i 8% wyraża skrajne opinie w tej sprawie, to jest pełne zadowolenie lub zdecydowane niezadowolenie.

Wykres - Zadowolenie z infrastruktury

W drugiej części badania mieszkańcy byli pytani o preferencje w wyborze najważniejszej inwestycji, które miałyby przyczynić się do poprawy warunków życia w dzielnicy. Budowę parkingów czy miejsc postojowych dla mieszkańców jako istotną i konieczną inwestycję w dzielnicy wskazało aż 60 % ankietowanych.

Wykres - Budowa parkingów

Mieszkańcom brakuje również miejsca do odpoczynku w formie skweru lub parku. Aż 60% badanych opowiedziało się za stworzeniem takiego miejsca.

Wykres - Budowa parku (skweru)

Badania ujawniły również chęć aktywnego wypoczynku mieszkańców, któremu w dzielnicy mogłoby sprzyjać wytyczenie ścieżki rowerowej. Za jej wyznaczeniem i budową opowiedziała się ponad połowa badanych (55%).

Wykres - Wytyczenie ścieżki rowerowej

W związku z dobrą bazą punktów usługowych istniejących przede wszystkim przy głównej arterii dzielnicy, ulicy Kartuskiej, ankietowani nie widzą potrzeby stworzenia nowych punktów usługowych. Uważają (54%), że istniejąca ilość takich punktów jest wystarczająca.

Wykres - Budowa nowych punktów usługowych

Nieco ponad połowa (51%) ankietowanych uznała, że w dzielnicy należałoby inwestować w tworzenie nowych instytucji oświatowych. Chociaż aż 30% badanych nie zgadza się z tym przekonaniem i nie popiera takiego rodzaju inwestycji w swoim otoczeniu.

Wykres - Budowa nowych instytucji oświatowych

Dla ponad 60% ankietowanych istotną kwestią jest pilna potrzeba odnowienia fasad i renowacja istniejących, często zabytkowych budynków mieszkalnych. Takie działania znacznie, zdaniem badanych, wpłynęłyby na korzystny wizerunek dzielnicy. Tylko 16% badanych nie zgadza się z tym poglądem.

Wykres - Renowacja domów mieszkalnych

Ponad połowa ankietowanych (53%) zauważa potrzebą stworzenia domu kultury bądź świetlicy prowadzącej działalność kuturalną w dzielnicy. Mogłoby to sprzyjać integracji mieszkańców. Prawie 30% respondentów nie zajmuje stanowiska w tej sprawie.

Wykres - Utworzenie domu kultury/świetlicy

Kluczowym problemem wskazywanym przez badanych jest fatalny stan jezdni i chodników. Niemal dwie trzecie ankietowanych uważa poprawę ich stanu za istotną.

Wykres - Poprawa stanu jezdni i chodników

Dla poprawy warunków życia mieszkańców niezbędne jest, w przekonaniu ankietowanych, uporządkowanie terenów wolnych od zabudowy mieszkalnej. Aż 62% ankietowanych uważa to za pilną sprawę.

Wykres - Uporządkowanie terenów wolnych od zabudowy

Na pytanie dotyczące wyboru jednej z dwóch inwestycji na ulicy J. Malczewskiego, prawie dwie trzecie ankietowanych opowiedziała się za budową parku. Tylko 13% badanych nie zajęło stanowiska w tej kwestii.

Wykres - Wybór inwestycji (parking - park)

Ankietowani uznali, że należałoby szczególnie upamiętnić patrona ulicy  Jacka Malczewskiego, 46% badanych zauważyło taką potrzebę.

Wykres - Upamiętnienie patrona ulicy

Zdaniem 45% ankietowanych upamiętnienie tego wybitnego malarza powinno przybrać formę pomnika.

Wykres - Forma upamiętnienia Jacka Malczewskiego

Niemal 40% badanych utożsamia się ze swoją dzielnicą i wskazuje na emocjonalny z nią związek. Porównywalnie aż 40% badanych nie ma na ten temat opinii, natomiast ponad 20% nie czuje żadnego związku z dzielnicą, którą zamieszkuje.

Wykres - Związek mieszkańców z dzielnicą Siedlce

Kolejny zespół pytań ankietowych dotyczył sposobów przejawiania aktywności obywatelskiej przez mieszkańców dzielnicy Siedlce.

Jak pokazują przeprowadzone badania, tylko jedna trzecia ankietowanych wykazuje aktywną i zaangażowaną postawę obywatelską, biorąc udział w wydarzeniach wpływających na kształt dzielnicy i jej przyszłość, m.in. poprzez udział w wyborach do rady dzielnicy, spotkania z przedstawicielami władz lokalnych oraz udział w wyborach samorządowych. Z drugiej jednak strony aż twie trzecie ankietowanych, jak pokazały badania, nie wykazuje żadnej aktywności obywatelskiej.

Wykres - Spotkanie z Prezydentem Miasta Gdańska Wykres - Wybór do rady dzielnicy

Wykres - Spotkanie z radnym Wykres - Wybory do samorządu

3. Aktywnie działamy na rzecz społeczności lokalnej

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców, które odzwierciedla przeprowadzona ankieta, realizacja naszego projektu zaowocowała pomysłem stworzenia nieopodal szkoły wyjątkowego miejsca. Miałoby ono służyć spotkaniom mieszkańców oraz wypoczynkowi przechodniów, a jednocześnie upamiętniać postać patrona ulicy, którego artystyczny dorobek stanowi wkład w rozwój malarstwa europejskiego.

Z inicjatywą wzniesienia pomnika Jacka Malczewskiego oraz utworzenia skweru wystąpił Pan Edward Ostrowski – prezes Zarządu „Oświata Lingwista” N.C.E. – organu prowadzącego Gdańskie Gimnazjum „Lingwista”.

Została już opracowana koncepcja zagospodarowania terenu sąsiadującego ze szkołą. Ukształtowanie placu ma nawiązywać do rodzaju twórczości Jacka Malczewskiego – w powierzchnię utwardzoną kostką betonową wkomponowana jest paleta malarska wyróżniająca się fakturą i barwą, elementy wygradzające powierzchnię wolną wokół pomnika nawiązują kształtem do wyciśniętej z tuby farby.

Posumowanie projektu

Widocznym i trwałym efektem naszych działań prowadzonych w trakcie trwania projektu obywatelskiego  jest decyzja  Rady Miasta Gdańska o umożliwieniu uczczenia 155 rocznicy  urodzin Jacka Malczewskiego  poprzez wzniesienie pomnika malarza i stworzenie mieszkańcom Siedlec miejsca do wypoczynku w otoczeniu zieleni oraz zapewnienie kilku ogólnodostępnych miejsc parkingowych.

W ramach projektu udało nam się wyjść nie tylko naprzeciw potrzebom społeczności lokalnej, ale także nawiązać współpracę z organizacją pozarządową, działającą na rzecz mieszkańców Siedlec. Poczuliśmy, że czynny udział w życiu społecznym jest nie tylko teorią. Nauczyliśmy się, że jedynie połączenie działań wielu osób, organizacji i władz samorządowych przynosi efekt w postaci sprawnej realizacji pomysłów. Projekt zachęcił nas do aktywnego podejmowania trudnych tematów oraz szukania możliwych rozwiązań.